Diafragma

Het diafragma is een onderdeel van het objectief. Het bestaat uit een aantal metalen of carbon lamellen die samen een opening vormen die groter of kleiner kan worden ingesteld.
Het instellen van het diafragma heeft twee consequenties. Het bepaalt de scherptediepte, en het regelt de hoeveelheid licht dat naar de sensor gaat. We kunnen het vergelijken met het iris van een oog, als er veel licht is dan gaat het iris zich sluiten. Is er weinig licht, dan zet het iris zich maximum open om toch nog zoveel mogelijk licht op het netvlies te krijgen.

 

Om de grootte van de opening  aan te duiden spreken we van f-opening (diafragma-opening). Om verschillende lichtmeters en objectieven te kunnen standaardiseren heeft men vaste waarden afgesproken. Dit is de gekende reeks f-waarden of diafragmagetallen:
 
1 - 1.4 - 2 - 2.8 - 4 - 5.6 - 8 - 11 - 16 - 22 - 32 - 64
 
 
Elke stap is één stop, wat wil zeggen dat de hoeveelheid licht die op de sensor valt verdubbelt of halveert. Besef wel dat het eigenlijk breuken zijn, dus 1/2 - 1/2.8 - 1/4 - etc.. Het getal 22 geeft dus een opening die vele malen kleiner is dan  het getal 2. Het is immers 1/22 tegenover 1/2.
 
Als we een objectief instellen op f:8, dan zal deze net evenveel licht doorlaten als alle andere objectieven op f:8. En bij dezelfde afbeeldingsmaatstaf zal ook de scherptediepte identiek zijn (ongeacht de brandpuntsafstand). Bijna alle objectieven kunnen ingesteld worden op diafragma's tussen 5.6 en 22. Als een objectief kan ingesteld worden op 2.8 noemen we hem lichtsterk of snel (omdat je bij grotere diafragma's snellere sluitertijden kan kiezen). Een typische waarde voor een 50 mm objectief is f:1.8 (dat is dan de grootste opening, uiteraard kan je hem op alle andere kleinere diafragma's instellen ook). Op 1.8 zal dit objectief 11.4 keer meer licht doorlaten dan op 5.6. Niet toevallig zijn 35 mm f1.4 en 50 mm f1.4 gewilde objectieven bij reportagefotografen. Maar vergeet niet, een lichtsterke lens maken kost veel, want één stop sneller is een verdubbeling van de hoeveelheid doorgelaten licht !